سخنان تاريخى خود - كه دربارهء اهميت و عظمت قرآن ايراد فرموده - چنين تصريح نموده است : « ظاهره أنيق و باطنه عميق . . . لايحصى عجائبه و لاتبلى غرائبه ؛ « 1 » قرآن ظاهرى زيبا و باطنى عميق دارد . شگفتىهاى آن پايان‌ناپذير است و تازه‌هاى آن كهنه نمىشود » . تربيت يافتهء ممتاز اين مكتب الهى ، اميرمؤمنان على عليه السلام در يكى از خطبه‌هاى خود ، از قرآن چنين ياد كرده است : « سراجاً لاتخبو توقّده ، و بحرًا لايدرك قعره ؛ « 2 » قرآن مشعل فروزانى است كه فروغ و تابش آن ، به خاموشى نمىگرايد و درياى عميقى است كه فكر بشر به ژرفاى آن نمىرسد » . اين حقيقت براى بشر امروز كه با ديد وسيع و معلومات سرشار و جهان‌بينى عظيمى به قرآن مىنگرد به روشنى تجلى كرده و روز به روز ايمان و عقيدهء او به نهايت ناپذيرى قرآن زيادتر و افزون‌تر مىشود . مفسران عالىقدر كه با امكانات و تجهيزات علمى كافى قرآن را مطالعه كرده و بررسى مىنمايند هر روز حقايق تازه و شگفت‌انگيزترى از آن به دست مىآورند . شايد يكى از علل اين خصيصه ( نهايت‌ناپذيرى ) علاوه بر آن‌چه گفته شد اين است كه ، قرآن معجزهء جاويدانى براى آيين ابدى و هميشگى است و كتابى كه داراى چنين موقعيتى است بايد آن‌چنان عميق و نامتناهى باشد كه در تمام اعصار ، دانشمندان جهان به فراخور دانش و اطلاعات خود از آن بهره‌مند شوند و بهره‌رسانى و نورافشانى آن به قشرى و جمعيتى و يا دوره و زمانى ، مخصوص نباشد . مردى از امام صادق عليه السلام پرسيد : چرا همواره قرآن تازه است و خواندن و

--> ( 1 ) . اصول كافى ، چاپ سنگى ، ص 591 . ( 2 ) . نهج‌البلاغهء عبده ، خ 193 .